..:::Χριστιανος:::..

Jak mawiają na Bałkanach “sve što je dobro kratko traje“, tak też wczoraj po przeszło 20 godzinnej podróży wróciłem z tygodniowej wyprawy do Belgradu.

Dostać się do stolicy Serbii wbrew pozorom nie jest tak prosto, nie ma bezpośredniego połączenia lotniczego ani też autobusowego a kolejowa trwa ponad 24 godziny i kosztuje 700zl bez miejscówek. Najlepszym rozwiązaniem jest więc łączenia kilku środków komunikacji. Ja razem z towarzyszący mi kolegą Krzyśkiem wybraliśmy możliwie najtańszy (prócz autostopu) zestaw komunikacyjny.

Z Warszawy do Krakowa za 31zł dostaliśmy się koleją, pociągiem pośpiesznym. Mimo że odległość niespełna 300km zajmuje ponad 5,5h to cały przedział był do naszej dyspozycji. W Krakowie czekając na autobusowe połączenie do Budapesztu można było zjeść obiad. Bilet autobusowe z Krakowa do Budapesztu w jedną stronę kosztuje 55zł, w obie natomiast 105zł. Czas przejazdu to około 7h. Niestety na granicy polsko-słowackiej były problemy z jednym z pasażerów i podróż przeciągnęła się o następne 40-50min, co okazało się kosztować nas 70euro gdyż po 20min spóźniliśmy się na pociąg z Budapesztu do Belgradu (autobus miał dotrzeć na 22.00 a pociąg planowo jest o 23). Przejazd z dworca autobusowego Nepliget na kolejowy Keleti zajmuje około 30min metrem.

Spóźnieni na pociąg o 23 musieliśmy czekać do 13.20 na następny… pozostało nam poszukać jakiegoś hotelu. Około 100metrów od dworca jest *** hotel Baros, tanio nie był, za dwuosobowy pokój plus śniadanie 70 euro.

Wypoczęci, odświeżeni i najważniejsze … najedzeni :) ruszyliśmy dalej. Bilet w dwie strony Budapeszt-Belgrad-Budapeszt zaskakuje ceną, tylko 28euro co nawet po obecnym niekorzystnym kursie po przeliczeniu na złotówki daje około 130zł.
Po zliczeniu kosztów transportu podróż do Belgradu oraz droga powrotna kosztowała około 300zł nielicząca przygody w Budapeszcie.

Na dworcu czekała na nas już pani Branka, kustosz Muzeum Narodowego w Belgradzie, która podczas pobytu na jednej z konferencji w Warszawie zaoferowała pomoc w “załatwieniu” studiów na Belgradzkim Uniwersytecie.

Po raz kolejny okazało się że zima to nie jest najszczęśliwszy czas na podróże na Bałkany… dużo śniegu, zimno brrrr…!

Następnego dnia po przyjeździe odwiedziliśmy Muzeum Narodowe ale od zaplecza, poznaliśmy Radovana, malarza który pracuje jako konserwator a “prywatnie” jest skrajnym serbskim nacjonalistą. Przy domowej rakiji mogłem wysłuchać opowieści o rodzinnych stronach Radovana, o “serbskiej” Krajinie, o mordach Ustašy na Serbach, o ostatniej wojnie w Chorwacji, a także o tym że Chorwaci chcieli wymordować cały naród serbski ponieważ jest on wierny prawosławiu.

Dowiedziałem się że Chorwaci do skatolicyzowani Serbowie. Mimo że ja i Radovan mamy o 180 stopni różne zapatrywania na XX wieczną historię Bałkan bardzo uważnie słuchałem osobistych wspomnień artysty.
Po ponad godzinnej rozmowie razem z kolegą zostaliśmy zaproszeni na spotkanie ultra-prawicowej, cetnickiej grupy “1389″.
Na spotkaniu przedstawiono bardzo prosty obraz dobra i zła – źli katolicy, Chorwaci razem z Papiestwem dążą do zniszczenia prawosławia i wymordowania Serbów. Jeden z uczestników kiedy usłyszał że jesteśmy z Polski i do tego katolikami dodał że papież współpracuje z masonerią i jest ludobójcą. Nie widząc sensu dyskusji (tacy ludzie nie szukają prawdy i nie docierają do nich argumenty) po prostu słuchałem. Nie wytrzymałem kiedy jeden z uczestników powiedział że Serbka Republika Krajiny została bestialsko spacyfikowana i zapytałem się jakim prawem mają za złe uznaniu Kosowa za niepodległe od Serbii państwa a jednocześnie chcieli 1/3 terytorium Chorwacji inkorporować i utworzyć marionetkowe państewko.

W odpowiedzi usłyszałem że to są serbskie tereny i że cała Chorwacja jest Serbska i ich misją jest reprawosławizacja skatolicyzowanych Serbów (patrz Chorwaci). Kiedy zapytałem się o Ivo Andrića pojawiła się konsternacja i po chwili usłyszałem że był to Serb który zdradził prawosławie i był katolikiem. Na nic moje argumenty iż sam pisał o sobie iż jest katolickim Chorwatem z Bośni.
Spotkanie było niewątpliwie bardzo ciekawie, ale nie oszukujmy się, takie poglądy odnośnie najnowszej historii Bałkanów podziela naprawdę mikroskopijna część Serbów.
W niedzielę znaleźliśmy kościół katolicki, jak można się domyślać ksiądz jak i prawdopodobnie ogromna większość wiernych to Chorwacki. Na mszę zaprosiłem syna pani Branki, Koje (Konstantyn). Na widok rejestracji samochodu zaparkowanego na plebani z chorwacką rejestracją, Koja lekko się skrzywił i powiedział mi że zawsze jak widzi chorwacką flagę czuje złość.
Mszę poprzedzał różaniec a sama liturgia była po chorwacku. Ciekawostką może być fakt udzielenia komunii pod obiema postaciami co domyślam się jest spowodowane obecnością w prawosławnym otoczeniu. Mszę kończył Anioł Pański.

Po cichu miałem nadzieję że uda mi się pójść na Boską liturgię do cerkwi unickiej ale niestety kościół był zamknięty.

Kiedy kolejnego dnia odwiedziłem wydział historyczny Uniwersytetu aby ustalić zasady na jakich mógłbym od października przebywać na uczelni po przedstawieniu zainteresować usłyszałem iż może lepiej byłoby studiować w Zagrzebiu “bo tam jest więcej zachowanych dokumentów”. Byłem naprawdę zaskoczony… jeden z profesorów uśmiechając się dodał iż sam ma wielu kolegów po “stronie” chorwackiej i razem konsultują swoje prace. Na przestrzeni kilku dni poznałem całkowite różne odlicza podejścia do najnowszej historii Serbsko-chorwackiej. Inteligencja serbska ma świadomość że historię winno się zapamiętać ale nie wolno nią żyć.

Dzięki uprzejmości kierownika Archiwum serbskiego dostałem gwarancję bezproblemowego korzystania ze wszystkich udostępnionych dokumentów. Miłe słowa powiedział mój potencjalny mentor na uczelni, że “jeśli ktoś fatyguje się i uczy ich języka i chce pisać i ich historii to oni czują się w obowiązku takiej osobie otworzyć wszystkie drzwi i pomóc tak tylko jak mogą”.

Niestety czasu na zwiedzanie miasta nie było dużo, jednakże udało mi się zobaczyć czy to Kalemegdad, budynek Parlamentu czy chram świętego Sawy, który robi wrażenie swoimi rozmiarami ale w dużym stopniu nadal nie jest skończony. Poniżej kilka zdjęć…

Takie słowa zmotywowały mnie jeszcze bardziej do uczenia się języka i z wielką niecierpliwością czekam na październik. Mam ogromną nadzieję że wszystko się ułoży po myśli.

O Belgradzie można by pisać wiele, o przepysznych burkach w przydrożnych pekarach, czy kafanach z wyśmienitym piwem, o kawie parzonej w dżezwie i cukierniach głównie prowadzonych przez muzułmanów z “diabelni” słodkimi delicjami jak baklawa.